Kategori: Makaleler

Balıklar Neye Kokularına Gelir? Derinlemesine Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum ve akşamları bazen boğazın kenarına gidip balıkçıları izlemek en sevdiğim şeylerden biri. Kafamı dinlerken, birden balıkçının oltasına takılan balığın, o an bir şekilde kulağıma çarpan kokusuyla bütünleştiğini fark ediyorum. O an aklıma gelen soru şu: “Balıklar gerçekten de kokulara gelir mi?” İşte bu yazının ana fikri de tam olarak bu soruya cevap aramak. Balıkların Koku Alma Duyusu: Gerçekten Ne Kadar Güçlü? Şimdi içimdeki “bilimsel taraf” devreye giriyor. Balıkların koku alma duyusunun oldukça gelişmiş olduğunu biliyorum. Balıkların, sudaki kimyasal değişimleri ve koku moleküllerini algılayabilme yetenekleri çok güçlüdür. Su altında, koku alma duyusu…

Epifit Tür Nedir? Felsefi Bir Yaklaşım Bazen doğada gördüğümüz sıradan bir şey, bizlere insan yaşamı ve toplumları hakkında derin sorular sordurur. Epifit bitkileri, görünüşte sadece yaşamını başka bir organizmaya, genellikle bir ağaca, asılı şekilde sürdüren bitkiler gibi basit bir ekolojik ilişkiyi temsil eder. Ancak bu doğal ilişki, ontoloji, epistemoloji ve etik gibi felsefi alanlarla düşündüğümüzde, bizlere insan varoluşu, bilgiye ulaşma biçimimiz ve doğru ile yanlış arasındaki ince çizgi hakkında derinlemesine sorular sorar. Epifit, bir bitki türü olarak, yaşamını başka bir organizmanın üzerinde, genellikle ağaçların gövdesinde, başka bir organizmanın hayatını etkilemeden sürdüren bir türdür. Ancak bu doğrudan tanım, aslında çok daha…

Ayt Kimya Hız Denklemi Nasıl Yazılır? Kimya dersinden AYT’ye kadar uzanan o uzun maratonda, hız denklemiyle karşılaştığımızda bazılarımızın kafası karışabilir. Kimya, gözümüzde bazen atomlardan, moleküllerden oluşan bir deniz gibi büyürken, bazen de hız denklemi gibi oldukça somut ve basit bir konu haline gelir. Ama merak etmeyin, bu yazıda sizi zorlamadan, hem basit hem de etkili bir şekilde AYT Kimya hız denklemi nasıl yazılır, bunu anlatacağım. Kimya ve Hız Denklemi: Temel Kavramlar Hız denklemi demek, kimyanın sadece teorik dünyasında değil, aynı zamanda hayatın pratik alanlarında da karşımıza çıkan bir mesele demektir. Örneğin, sabah işe gitmek için yola çıktığınızda, trafik ışıklarında beklediğiniz…

Toprak Nasıl Oluşur? 4. Sınıf Fen Bilgisi Dersinde Öğrendiklerimiz Üzerine Bir Tartışma — Toprak ve Toprak Oluşumu: Hadi Ama, Bu Kadar Basit Olmaz Çocukken 4. sınıf Fen bilgisi dersinde “toprak nasıl oluşur?” sorusunu cevaplarken, cevabımız genellikle çok basit olurdu: “Toprak, yıllar içinde kaya ve organik maddelerin birleşmesiyle oluşur.” Evet, gerçekten bu kadar mı? Bu kadar sade ve anlaşılır bir şekilde mi toprağı tanımlayacağız? Gelişen bilim ve modern bakış açısı, her şeyi basitleştirmek üzerine kurulu. Ama bence bu kadarını kabul edemem. Evet, toprak oluştuktan sonra gerçekten başka bir dünyaya geçiyoruz; toprağın üzerinde yetişen her şey, her bitki, her canlı, her ekosistem……

Dinleme Stratejisi Ne Demek? Çevrenizde biri konuştuğunda, siz o sözleri sadece duymakla mı yetiniyorsunuz, yoksa karşınızdakinin ne demek istediğini — duygularını, bağlamını, sözcükler arasındaki nüansları — gerçekten anlamaya mı çalışıyorsunuz? Eğer ikincisi, bilinçli bir şekilde bu sürece yaklaşıyorsanız, muhtemelen “dinleme stratejisi” kullanıyorsunuz demektir. Bu yazı, dinleme stratejisinin ne olduğunu, tarihsel arka planını ve günümüzde akademik tartışmalarda nasıl ele alındığını açıklamayı amaçlıyor. Tarihsel Arka Plan: Dinlemenin Tek Boyutu Değişiyor İnsanlar iletişim kurduğundan beri dinleme, konuşmanın ve anlamanın bir parçası olagelmiştir. Ancak “dinleme stratejisi” kavramı, iletişimin pasif bir biçimi olan “duymak” kavramından, aktif ve amaçlı bir beceriye geçişin göstergesidir. Özellikle 20. yüzyıl…

Kayseri’nin Soğuk Bir Sabahında Başlayan Soru Kayseri’de kış sabahları her zaman içimi titreten bir sessizlik taşır. O gün de öyleydi. Güne başlamak için elimi yüzümü yıkarken aynadaki yansımama baktım ve içimden “Gerçekten ne kadar değerim var?” diye sordum. Son günlerde özel sektörde çalışan arkadaşlarımın konuşmalarına fazlasıyla takılmıştım. Hele biri, “Özel sektör 2 yıllık tazminat ne kadar?” diye sorduğu anda içimde bir düğüm belirmişti. Sanki o soru, yalnızca parayı değil, benim bütün emeğimi, yorgunluğumu, umutlarımı tartıyordu. Çantamı alıp dışarı çıktığımda ince bir ayaz yüzüme çarptı. Yine de içimde tuhaf bir heyecan vardı. Belki de bugün, uzun zamandır bana ağırlık yapan şeylerle…

Beta Şirketi Kimin? Tarihsel Bir Bakışla Geçmişten Günümüze Bir Tarihçinin Gözünden: Geçmişi Anlamak, Bugünü Kavramak Tarihsel bir olayın veya bir şirketin hikâyesine bakarken, bir zamanlar o dönemdeki toplumsal, ekonomik ve kültürel dinamiklerin nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışmak, bu olgunun geleceğe nasıl yansıdığı konusunda önemli ipuçları verir. Geçmiş, çoğu zaman günümüzün temel taşlarını oluşturur. Bu yazıda, Beta Şirketi‘nin tarihsel arka planına, kırılma noktalarına ve toplumsal dönüşümlere odaklanarak, bu şirketin nasıl bugünkü etkili konumuna geldiğini inceleyeceğiz. Bir şirketin gelişimi, toplumun farklı katmanlarındaki değişimlerin bir yansımasıdır ve bu anlamda Beta Şirketi’nin hikâyesi, sadece bir şirketin değil, aynı zamanda toplumun evrimini de anlamamıza yardımcı olabilir.…

Askerlik Muayenesi İçin Şubeye Gidilir Mi? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Hayat, temel bir ekonomik sorunla başlar: kaynakların kıtlığı. Zaman, enerji, para gibi her şey sınırlıdır ve bu sınırlı kaynakları nasıl yöneteceğimiz, yapacağımız seçimlerin sonucunu belirler. Askerlik muayenesi için şubeye gitmek, bu tür bir seçimdir. Bu basit bir bürokratik adım gibi görünse de, aslında birçok ekonomik kavramı derinden etkileyen bir karar mekanizmasıdır. Bu yazıda, askerlik muayenesine gitme kararı üzerine düşünürken, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından bu süreci nasıl analiz edebileceğimize dair derin bir bakış sunacağız. Çünkü her karar, bir fırsat maliyetine, bir seçimler arasındaki dengeye ve toplumsal refaha etki eder.…

Nesimi Çimen Nasıl Öldü? Bilimsel Bir Mercekten Basit Bir Anlatım Eskişehir’de, 27 yaşında bir araştırmacı olarak hem akademik hem de gündelik hayattan ilginç bağlantılar kurmayı seviyorum. Bu yazıda, herkesin merak ettiği bir soruyu, Nesimi Çimen’in ölümünü, bilimsel bir bakış açısıyla ama anlaşılır bir dille inceleyeceğiz. Elbette, bu yazıyı okurken konunun ağırlığından kaçmak için biraz mizah da ekleyeceğim, çünkü bazen en karanlık olayları bile, doğru bir bakış açısıyla ele almak gerek. Nesimi Çimen, Türk halk müziği ve tasavvuf edebiyatının en önemli isimlerinden biri. Onun hayatı, düşünceleri ve eserleri günümüzde hala büyük bir saygıyla anılmakta. Ancak, onun ölüm şekli, hem edebiyatseverler hem…

“Bu Da Geçer Kimin Eseri?” Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme “Bu da geçer kimin eseri?” deyimi, halk arasında sıkça duyduğumuz, zor zamanların sonunda geçeceği inancını yansıtan bir ifade. Ancak bu ifade, sosyal ve toplumsal bağlamda farklı grupların deneyimlerine, yaşam koşullarına ve mücadelelerine farklı biçimlerde etki edebiliyor. Sokakta, toplu taşımada, iş yerinde ya da her gün gördüğümüz sosyal etkileşimlerde, bu deyimin anlamı, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden ele alındığında çok daha derinleşiyor. Peki, “Bu da geçer kimin eseri?” toplumsal açıdan nasıl bir anlam taşıyor? Bu yazıda, kendi gözlemlerimden yola çıkarak, bu soruyu farklı açılardan inceleyeceğim. Toplumsal…