Tapusu Olmayan Ev Ne Olur? Gerçekten Tapusuz Olmak Bu Kadar Riskli Mi?
İstanbul’da yaşamak, çoğu zaman “ev sahibi olma hayali” ile başlar, fakat bir noktada herkes aynı soruyu sormaya başlar: “Tapusu olmayan ev ne olur?” Hadi ama, tapusu olmayan bir evin olabileceği fikri bile bir insanı tedirgin etmez mi? Bu soruyla ilgili düşündükçe kafamda sürekli dönen bir soru var: Gerçekten tapu, sahip olduğumuz bir mülkün garantisi mi? Yoksa sadece bir kağıt parçası mı? Çünkü bu konu öyle bir karmaşıklık barındırıyor ki, birkaç adımda çözülmesi imkansız gibi görünüyor. İstanbul gibi bir şehirde tapusuz bir evde yaşamanın ne gibi sonuçları olabilir, bunu derinlemesine incelemek gerek.
Tapusuz Evlerin Tarihi: Geçmişten Bugüne
İstanbul’daki eski mahalleleri düşünün; tarihi yapılar, eski apartmanlar… Bu yerlerde tapusu olmayan evlerin sayısı oldukça fazla. Geçmişte, özellikle gecekondu bölgelerinde, tapu belgesinin olmaması oldukça yaygındı. Ev sahipleri, bazen yıllarca orada yaşamalarına rağmen, sadece elektrik ve su faturalarıyla “ev” olarak kabul edilen yerlerde oturuyorlardı. Yani tapu almak, aslında o kadar kolay olmayan bir süreçti. İnsanlar, yaşadıkları yerin hakiki sahibi olabilmek için zaman zaman yıllarca beklemek zorunda kaldılar. O eski zamanlardan bugüne kadar gelen bu süreç, hâlâ birçok aileyi zor durumda bırakabiliyor.
Bugün Tapusuz Ev Ne Anlama Geliyor?
Şu anki durum çok farklı değil aslında. İstanbul’daki bazı mahallelerde hala tapusuz evlerde yaşayan pek çok insan var. Çevremdeki birçok arkadaşım, “Evimi aldım” diyebilmek için tapu alma sürecini yıllarca beklemiş, bazılarımız ise ev almak yerine, kira ödemek zorunda kalmış. Hadi biraz daha somutlaştırayım; bir arkadaşım, geçtiğimiz yıl büyük bir heyecanla ev aldı. Tam tapusu verilecekken, yerel yönetim bir “plan revizyonu” yaparak o bölgedeki tapu işlemlerini iptal etti. Yani, tapusu olmayan ev, aslında sadece bir “oldu bitti” değil, aynı zamanda devam eden bir belirsizlik demek.
Yani, tapusu olmayan bir evde oturmak, belki de bir gün o evin gerçekten sahibi olamayacağınızın garantisiyle yaşamak demek. Evet, orada oturuyor olabilirsiniz, ama tapu alamadığınız sürece, o mülk üzerindeki haklarınız oldukça sınırlı.
Tapusuz Evlerin Yasal Durumu: Bir Risk Mi?
Gelelim en zor soruya: Tapusuz evler yasal olarak ne durumda? Hukuki açıdan, tapusuz bir evin sahibi olmak ciddi sorunlara yol açabilir. Birçok kişi, tapusuz bir evde yaşamanın tamamen normal olduğunu düşünebilir, ancak hukuken bu durum oldukça problemli olabilir. Çünkü tapu, bir evin sahipliğini ispatlayan yegâne belgedir. Tapu olmadan o evin üzerine herhangi bir işlem yapamazsınız; satmak, kiraya vermek, mirasa bırakmak… Hiçbiri mümkün değildir. Bir arkadaşım, bir süre önce kiraya verdiği evin tapusunun olmadığını öğrendi ve büyük bir kaosun içine sürüklendi. Tapusuz bir evin kiraya verilmesi bile yasal olarak zorlayıcı bir durum.
Örneğin, bir gün belediye veya başka bir devlet kurumu, tapusuz evinizi yıkmak isterse, hiçbir yasal hakkınız yok. Ev sahibi olduğunuzu gösterecek bir tapu belgeniz olmadığı sürece, devlete karşı herhangi bir talepte bulunamazsınız. Bu, evin mülk sahipliği açısından ciddi bir risk oluşturur. İnsanın en büyük güvencesi, bulunduğu yerin sahibinin ne kadar güçlü olduğuna değil, tapusunun olup olmadığına bağlıdır. Ama bazen, bu yasal belgenin yokluğu, gerçekte hiç olmayan bir güven duygusu yaratabilir. Yani, dışarıdan bakıldığında her şey yolunda olabilir, ancak bir sorun çıktığında tapusuz evin sahibi ne yazık ki çok zorda kalabilir.
Gelecekte Tapusuz Evlerin Durumu: Ne Olacak?
Geleceğe yönelik düşüncelere gelecek olursak, tapusuz evlerin durumu kesinlikle daha karmaşık hale gelebilir. İstanbul gibi büyük şehirlerde, özellikle kentsel dönüşüm projeleri nedeniyle tapusuz evlerin sayısının artması olası. Bu, bana biraz korkutucu geliyor çünkü kentsel dönüşüm sadece yenilenen binalar demek değil; tapu problemleri, izinsiz yapılar ve geçmişin getirdiği düzensizlikler de beraberinde gelebilir. Gelişen teknoloji ve dijitalleşme ile birlikte, belki bir gün tapu sorunları daha kolay çözülebilir, ama şu anda oldukça sancılı bir süreç. O yüzden bu soruları düşünmek bile insanı korkutuyor.
Bir yandan da, bu kadar büyük projelerle şehirler yenilenirken, tapusuz evler daha çok tehlike altında kalacak. İnsanlar haklı olarak şüphe duyar hale gelebilir: “Ya devlet, bu mülkü elimden alırsa?” Ya da, “Bu ev gerçekten benim mi, yoksa devletin mi?” Bu kaygılar hiç de yersiz değil çünkü tapu, sadece bir belgeden ibaret değil; aynı zamanda güvenceyi ve hukuki hakları simgeliyor.
Sonuç: Tapusuz Evle Yaşamak, Risk mi Fırsat mı?
Tapusu olmayan evde yaşamak, gerçekten karmaşık bir durum. Bir yanda o evde hayatınızı kurmuş olabilirsiniz, ama her an bir sorunla karşılaşma ihtimaliniz var. İstanbul gibi şehirlerde, tapu sorunu büyük bir risk oluşturuyor. Yine de, bu durumun bazen ev sahipleri için fırsat yaratabileceğini de kabul etmek gerekebilir. Çünkü her ne kadar tapusuz bir ev yasal olarak sıkıntılı olsa da, bazen ekonomik açıdan diğer seçeneklere göre daha uygun olabilir. Yine de, tapusuz bir evin uzun vadede sizi nelerle karşılaştıracağını anlamadan bu riske girmek akıllıca olmayacaktır.